Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) vừa có động thái đáng chú ý khi tăng lãi suất lần đầu tiên sau hơn ba năm, đồng thời phát đi tín hiệu cho thấy chính sách tiền tệ có thể tiếp tục duy trì theo hướng thắt chặt. Diễn biến này đang thu hút sự quan tâm của giới đầu tư khi lạm phát tại Mỹ vẫn cao hơn mục tiêu, trong khi giá năng lượng chịu tác động từ những bất ổn tại Trung Đông.
Trong khi đó, Ngân hàng Trung ương Anh (BoE) chuẩn bị đưa ra quyết định về lãi suất. Thị trường hiện kỳ vọng BoE tiếp tục giữ nguyên lãi suất trong bối cảnh nền kinh tế Anh vẫn phải đối mặt với áp lực lạm phát nhưng tốc độ tăng trưởng chưa đủ mạnh để tạo dư địa cho một chu kỳ thắt chặt mới.
Fed tăng lãi suất và phát tín hiệu cứng rắn hơn
Fed đã nâng lãi suất quỹ liên bang thêm 0,25 điểm phần trăm, đưa phạm vi lãi suất lên 3,75%-4%. Đây là lần đầu tiên ngân hàng trung ương Mỹ tăng lãi suất kể từ tháng 7/2023, đánh dấu sự thay đổi đáng chú ý sau giai đoạn chính sách tiền tệ có xu hướng nới lỏng trước đó.
Điểm đáng chú ý không chỉ nằm ở quyết định tăng lãi suất mà còn ở thông điệp được Fed đưa ra sau cuộc họp. Các phát biểu của Chủ tịch Fed Kevin Warsh được thị trường nhìn nhận theo hướng cứng rắn hơn, làm gia tăng khả năng ngân hàng trung ương Mỹ có thể tiếp tục nâng lãi suất trong thời gian tới nếu áp lực lạm phát chưa được kiểm soát.
Fed đồng thời nhấn mạnh sự cần thiết phải đưa lạm phát trở lại mục tiêu 2%. Việc chuyển trọng tâm mạnh hơn sang kiểm soát giá cả cho thấy ngân hàng trung ương Mỹ sẵn sàng duy trì chính sách tiền tệ chặt chẽ nếu các yếu tố gây áp lực lên lạm phát tiếp tục kéo dài.
Theo Investing.com, một thay đổi đáng chú ý trong thông điệp của Fed là ngân hàng trung ương Mỹ không còn nhấn mạnh các cú sốc nguồn cung như một phần lý giải cho tình trạng giá cả tăng cao. Thay vào đó, tuyên bố mới tập trung vào thực tế rằng tốc độ tăng giá hiện vẫn ở mức cao.
Lạm phát và giá năng lượng tiếp tục là rủi ro lớn
Một trong những yếu tố quan trọng ảnh hưởng đến chính sách tiền tệ của Fed hiện nay là giá năng lượng. Bất ổn tại Trung Đông đã gây ra những gián đoạn đối với hoạt động vận chuyển và nguồn cung dầu, qua đó tạo thêm áp lực lên giá nhiên liệu.
Giá năng lượng tăng có thể tác động đến nhiều nhóm hàng hóa và dịch vụ trong nền kinh tế. Nếu cú sốc giá dầu kéo dài, chi phí vận tải, sản xuất và tiêu dùng có thể tăng theo, khiến quá trình đưa lạm phát về mục tiêu 2% trở nên khó khăn hơn.
Investing.com dẫn nhận định từ các chuyên gia cho rằng cú sốc năng lượng sẽ tiếp tục là một trong những biến số quan trọng đối với các quyết định lãi suất tiếp theo của Fed. Giá dầu Brent dù giảm trong phiên gần nhất nhưng vẫn duy trì trên ngưỡng 100 USD/thùng.
Điều này đặt Fed trước bài toán cân bằng giữa kiểm soát lạm phát và duy trì tăng trưởng kinh tế. Nếu tiếp tục nâng lãi suất, chi phí vay vốn đối với doanh nghiệp và người tiêu dùng có thể tăng, qua đó tạo sức ép lên hoạt động kinh tế. Ngược lại, nếu chính sách tiền tệ được nới lỏng quá sớm, áp lực lạm phát có nguy cơ kéo dài.
Thị trường tài chính phản ứng với lập trường mới của Fed
Việc Fed tăng lãi suất ngay lập tức tác động đến kỳ vọng của nhà đầu tư đối với thị trường tài chính. Lợi suất trái phiếu Kho bạc Mỹ kỳ hạn 2 năm, vốn nhạy cảm với kỳ vọng chính sách tiền tệ, đã tăng lên mức cao nhất kể từ tháng 7/2024 sau quyết định của Fed.
Lãi suất cao thường tạo áp lực lên các tài sản có mức độ nhạy cảm lớn với chi phí vốn, trong đó có cổ phiếu. Khi lãi suất tăng, chi phí vay của doanh nghiệp có thể cao hơn, đồng thời dòng tiền của nhà đầu tư có xu hướng được phân bổ lại giữa cổ phiếu, trái phiếu và các tài sản khác.
Đồng USD cũng là một trong những thị trường chịu ảnh hưởng từ thay đổi chính sách của Fed. Khi kỳ vọng lãi suất Mỹ tăng, đồng USD có thể nhận được sự hỗ trợ do tài sản định giá bằng USD trở nên hấp dẫn hơn về mặt lợi suất tương đối.
Đối với thị trường vàng, diễn biến lãi suất và đồng USD cũng là những yếu tố cần theo dõi. Lãi suất cao và USD mạnh thường tạo sức ép lên giá vàng, trong khi bất ổn kinh tế, địa chính trị và nhu cầu phòng thủ có thể tạo ra lực hỗ trợ cho kim loại quý. Vì vậy, phản ứng của giá vàng sẽ phụ thuộc vào tương quan giữa các yếu tố này.
BoE chuẩn bị đưa ra quyết định lãi suất
Trong khi Fed chuyển sang lập trường cứng rắn hơn, Ngân hàng Trung ương Anh đang chuẩn bị công bố quyết định lãi suất. Theo cuộc khảo sát được Reuters dẫn lại trên Investing.com, thị trường kỳ vọng BoE duy trì lãi suất chủ chốt ở mức 3,75% trong phần còn lại của năm 2026 và ít nhất đến giữa năm 2027.
Một trong những nguyên nhân khiến BoE thận trọng là lạm phát tại Anh chưa đủ mạnh để tạo ra nhu cầu rõ ràng cho một đợt tăng lãi suất mới. Tuy nhiên, giá năng lượng vẫn ở mức cao khiến khả năng BoE cắt giảm lãi suất trong ngắn hạn cũng bị hạn chế.
Điều này cho thấy các ngân hàng trung ương lớn đang phải đối mặt với những điều kiện kinh tế khác nhau. Fed tập trung nhiều hơn vào việc kiểm soát áp lực lạm phát, trong khi BoE phải cân nhắc giữa lạm phát, tăng trưởng và tác động của chi phí năng lượng đối với nền kinh tế Anh.
Nhà đầu tư cần theo dõi những yếu tố nào?
Sau động thái mới nhất của Fed, thị trường sẽ tiếp tục tập trung vào các dữ liệu kinh tế quan trọng của Mỹ, đặc biệt là lạm phát, thị trường lao động, giá năng lượng và các tín hiệu mới từ Fed. Những dữ liệu này có thể ảnh hưởng trực tiếp đến kỳ vọng về lộ trình lãi suất trong các cuộc họp tiếp theo.
Bên cạnh đó, quyết định của BoE cũng có thể tác động đến đồng bảng Anh, thị trường trái phiếu và tâm lý đầu tư tại châu Âu. Trong bối cảnh chính sách tiền tệ giữa các nền kinh tế lớn có sự khác biệt, biến động tỷ giá và dòng vốn quốc tế có thể tiếp tục gia tăng.
Đối với nhà đầu tư Việt Nam, việc theo dõi chính sách tiền tệ của Fed và BoE có ý nghĩa trong việc đánh giá xu hướng của đồng USD, vàng, giá hàng hóa và thị trường tài chính toàn cầu. Tuy nhiên, quyết định đầu tư vẫn cần dựa trên mục tiêu tài chính, thời hạn đầu tư và mức độ chấp nhận rủi ro của từng cá nhân.
Nhìn chung, việc Fed tăng lãi suất lần đầu sau hơn ba năm cùng thông điệp cứng rắn hơn đang đánh dấu một giai đoạn mới trong chính sách tiền tệ Mỹ. Trong khi đó, BoE nhiều khả năng tiếp tục duy trì cách tiếp cận thận trọng. Diễn biến của lạm phát và giá năng lượng sẽ tiếp tục là những yếu tố quan trọng quyết định hướng đi của chính sách tiền tệ trong thời gian tới.