Làm sống lại mười ân sủng trong giai điệu của Mười ngàn lời thề

Hưởng thụ
Rate this post

Xẩm Xẩm theo kiểu Thập Oan gắn với ông Trùm Nguyên (Nguyễn Văn Nguyên), một trùm Xẩm Hà Nội vào giữa thế kỷ 20. Tuy nhiên, Xẩm cổ này đã thất truyền nhiều chục năm sau ông cố. Nguyên đã qua đời.

Tìm lời bài hát, nhạc

Cách đây nhiều năm, một người bạn đã cung cấp cho NSND Xuân Hoạch một cuốn băng cát-sét ghi lại giọng hát của lão Trùm Nguyên hát Xẩm mười ân tình khúc Oan gia khi ông còn khỏe mạnh. Tuy nhiên, rất tiếc do khâu lưu trữ nên chất lượng băng chưa tốt, nhiều chỗ không rõ lời và nhạc của anh Nguyên.

NSND Xuân Hoạch và sự đồng hành, hỗ trợ của nhà nghiên cứu âm nhạc Nguyễn Quang Long đã mất khoảng một năm nghiên cứu để khôi phục lời và âm điệu của Xẩm. Lời bài hát Xẩm kinh điển đã được dựng lại: “Âm dương chẳng biết làm chi / Trong lòng mẹ xót xa / Lòng mẹ xót xa / Con không ăn được, cái bụng teo tóp / Bữa cơm không biết mùi vị / Lòng con chua xót. vì con đêm ngày / Hai ơn cha nghĩa mẹ bao lần… ”.

NSND Xuân Hoạch (phải) và nghệ sĩ Phạm Đình Dũng biểu diễn Xẩm thập niên theo làn điệu Trôm Nguyễn.

Trong phần trình diễn Xẩm cùng nghệ nhân Phạm Đình Dũng, NSND Xuân Hoạch đã chơi đàn nhị bằng dây do chính ông hồi sinh. Nhà nghiên cứu âm nhạc Nguyễn Quang Long cho biết: “Tiếng đàn có nhiều tiếng khò khè là một trong những đặc điểm của dây đàn cổ, từ lâu đã trở nên hiếm hoi. Người xưa chơi đàn nguyệt bằng dây. Tuy nhiên, đến thời Pháp thuộc, dây lụa không còn được sử dụng, dần dần được thay thế bằng dây cước, dây sắt, dây đồng …

NSND Xuân Hoạch ban đầu chỉ “nghe nói” về lụa qua lời kể của người thầy – nghệ nhân Đinh Khắc Bản, nhưng đã quyết tâm tìm lại cho đến khi tìm được sợi tơ của cha mình. Sau nhiều năm nghiên cứu, NSND Xuân Hoạch đã tìm ra “công thức”: Tơ làm dây là loại tơ thô vừa được kéo ra từ con tằm, còn trong kén và vẫn còn lớp nhựa dính. Nhờ có lớp nhựa này mà sợi dây lụa xe ô tô mới được cuộn lại, bền chặt với nhau. Khi có lụa, NSND Xuân Hoạch nghiên cứu cách quay tơ và tính toán sao cho dây lụa có độ dài phù hợp. Sợi chỉ mảnh dễ đứt, anh nghĩ ra cách bôi sáp ong để tăng độ dai. “Đàn được làm bằng dây kẽm, đồng, sắt… thường có độ bền, tiện dụng, âm thanh không vang xa nhưng lụa mới mang âm hưởng gần gũi với tâm hồn người Việt”, NSND Xuân Hoạch nói.

Bảo vệ các giá trị cũ

NSND Xuân Hoạch cho biết, từ trước đến nay, những người quan tâm đến Xẩm thường chỉ biết đến Hà Thị Cầu. “Thực ra trước đây, chính những người đàn ông hát Xẩm là chính. Như chồng bà Hà Thị Cầu (Nguyễn Văn Mậu, đời gọi là Chánh Chương Mậu) là một ca sĩ hát xẩm. Sau này, khi chồng mất, bà Cầu vẫn tiếp tục giữ nghề của chồng nhưng chỉ hành nghề một mình ”, NSND Xuân Hoạch kể.

\N

Xẩm Thập Phần sống lại theo làn điệu của Thập Tam Muội - ảnh 2

Các học viên trẻ trong khóa học Xẩm

Theo nhà nghiên cứu âm nhạc Nguyễn Quang Long, Xẩm mười trong làn điệu Oan gia nằm trong hệ thống các điệu zam nói về tình phụ tử, công ơn sinh thành, dưỡng dục của cha mẹ. của anh Trum Nguyen. Sự hồi sinh của Xẩm này giúp mọi người hiểu thêm về nghệ thuật Xẩm với nhiều nghệ nhân nổi tiếng và những bài Xẩm đặc trưng của họ.

“Mỗi khu vực có một ông chủ riêng. Nghệ thuật Xẩm có nhiều nghệ nhân nổi tiếng như Nguyễn Văn Nguyên, Vũ Đức Sắc, Thân Đức Chính… Nhiều người có thể biết tên nhưng không thể hình dung ra được âm nhạc của họ. Vì vậy, đây là cơ hội để chúng tôi muốn mọi người hiểu thêm về di sản mà những ông chủ Xẩm nổi tiếng ở Hà Nội những năm giữa thế kỷ 20 để lại ”, ông Nguyễn Quang Long nói.

“Giá trị nhân văn ở Xẩm được thể hiện mạnh mẽ nhất qua các vở Xẩm. Đưa những bài Xẩm xưa trở lại cũng giúp người dân hôm nay hình dung được không gian văn hóa, đô thị Hà Nội trong lịch sử “, ông Long cho biết. Trước đó, nhiều bài xẩm thất truyền khác đã được khôi phục như Xẩm anh khóa, Trống cơm, Quyết chí tu thân, Kẻ hầu người hạ, Lỡ bước ngang, Lỡ quê …

Nhạc sĩ Thao Giang, cố GS.TS Phạm Minh Khang, NSND Xuân Hoạch, nhạc sĩ Hạnh Nhân, NSƯT Văn Tý, NSND Thanh Ngoan, nghệ sĩ Mai Tuyết Hoa, nhà nghiên cứu âm nhạc Nguyễn Quang Long … đã nỗ lực phục hồi . và mang nó trở lại. Năm 2006, album Xẩm Hà Nội (do NXB Âm nhạc phát hành) là thành quả đầu tiên của công cuộc khôi phục nghệ thuật này. Anh Long cho biết: “Chúng tôi bắt đầu bằng tình yêu và không có sự hỗ trợ về tài chính.

Lớp đào tạo nâng cao hát Xẩm do Quỹ Thiện Tâm phối hợp với Trung tâm Nghiên cứu Bảo tồn và Phát huy âm nhạc dân tộc tổ chức vừa được triển khai tại Hà Nội từ ngày 18 đến 21 tháng 8. Đây là lần đầu tiên một khóa học nâng cao về hát Xẩm được tổ chức. cho các câu lạc bộ, nhóm, cá nhân đang góp phần bảo tồn và truyền bá hát Xẩm đã được tổ chức. Gần 40 học sinh ở các lứa tuổi đến từ gần 20 câu lạc bộ, nhóm đến từ các tỉnh, thành phố trong cả nước đã về tham dự. Các nghệ sĩ, nhà nghiên cứu âm nhạc hàng đầu gắn với dân ca, hát Xẩm là NSND Xuân Hoạch, NSND Thanh Ngoan, NSND Thúy Ngân, nhà nghiên cứu – nghệ sĩ Mai Tuyết Hoa, nhà nghiên cứu âm nhạc. nhạc Nguyễn Quang Long… tham gia hướng dẫn.

Lễ hội Xẩm Ninh Bình mở rộng do UBND tỉnh và Sở Văn hóa và Thể thao Ninh Bình tổ chức từ ngày 16 đến 18-9 tại thành phố Ninh Bình cũng là một hoạt động ý nghĩa của hát Xẩm. Đây là lần thứ hai Liên hoan hát Xẩm được tổ chức tại Ninh Bình.

“Xẩm đã từng thất truyền và đứng trước ngưỡng cửa diệt vong. Các nghệ nhân gạo cội trong làng Xẩm đã từng bước khôi phục và lấy lại vị thế, lời ca, tiếng hát của nghệ thuật Xẩm. Tre già măng mọc. Nhiều bạn trẻ quan tâm đến Xẩm. Chúng ta còn rất nhiều việc phải làm để Xẩm không chỉ được Việt Nam công nhận là di sản phi vật thể quốc gia mà còn hướng tới việc UNESCO công nhận là di sản văn hóa cần được bảo vệ khẩn cấp ”, nhà nghiên cứu Nguyễn Quang Long nói.

Leave a Reply

Your email address will not be published.