Vất vả dưới chân thủy điện

Rate this post

Những nạn nhân triền miên của mùa lũ

Trong đêm 28/9 và rạng sáng 29/9/2022, hàng vạn người dân sống hai bên hạ lưu sông Giăng, sông Lam, Thạnh Hòa, Thạnh Mỹ, Thạnh Hương, Thạnh Đông, Thạnh Đức. các xã, huyện Thanh Chương. (Nghệ An) đang ngủ yên bỗng bị đánh thức bởi tiếng dội nước ở thành giường. Hỗn loạn nổ ra, khi mọi người đang xôn xao thì giật mình nhận ra nước lũ đang dâng cao chực chờ nhấn chìm tất cả.

Hàng trăm hộ dân sống ven lòng hồ thủy điện Bản Áng (Tương Dương).

Mưa lũ, cứu đồ đạc, vật nuôi diễn ra nhanh chóng, người dân và chính quyền địa phương nhiều địa phương trên địa bàn huyện Thanh Chương thức trắng đêm canh lũ, kê đồ đạc trong nhà, sơ tán dân, di dời. tài sản. Nhưng “nước trước, lửa sau”, mặc cho tiếng trống, tiếng chiêng vang lên liên tục suốt ngày hôm sau, vẫn có hàng trăm hộ gia đình, trang trại, gia súc nhanh chóng chìm trong biển nước đục ngầu.

Thanh Chương chỉ là một trong nhiều địa phương cấp huyện của tỉnh Nghệ An đang bị ngập úng cục bộ, một phần do ảnh hưởng của bão Noru gây mưa lớn trên địa bàn. Nhưng cùng lúc đó, các nhà máy thủy điện trên thượng nguồn sông Lam đồng loạt xả lũ, góp phần gây ngập cục bộ, ngập úng, ngập úng. Theo đó, từ ngày 24/9 đến nay, các thủy điện Chi Khê (Con Cuông), bản Áng, Khe Bố (Tương Dương), sông Quang (Quế Phong), Châu Thắng (Quỳ Châu) liên tục được lắp đặt. … đồng loạt xả lũ, với lưu lượng từ 200m3 / s đến 1600 m3 / s khiến vùng hạ du gồm các huyện Đô Lương, Thanh Chương, Nam Đàn, Hưng Nguyên, Quỳnh Lưu và thị xã Hoàng Mai bị ngập lụt. Nước biển.

Vất vả dưới chân thủy điện -0
Một khu dân cư tan hoang sau khi thủy điện xả lũ ở huyện Tương Dương.

Theo các chuyên gia, trận lũ lịch sử này đã ảnh hưởng không nhỏ. Tính đến ngày 30/9, trên địa bàn tỉnh Nghệ An đã xảy ra 3 trận lũ cuốn trôi 4 người chết và mất tích, hàng nghìn ngôi nhà chìm trong biển nước, hàng chục nghìn con gia súc, gia cầm bị cuốn trôi. trôi dạt. Cùng với đó, nước dâng cao khiến 2 tuyến đê ngăn nước ở huyện Hưng Nguyên và Quỳnh Lưu bị vỡ. Hiện chính quyền các cấp và người dân trên địa bàn đang căng mình chống chọi với mưa lũ để cứu tài sản mong cho qua cơn lũ, mà theo người dân địa phương, thảm họa lớn này là do thiên tai gây ra. Có rất nhiều “nhân tai” gây ra.

Đây không phải là lần đầu tiên, người dân sống dọc hai bên bờ Lâm Giang và vùng hạ du Nghệ An gồng mình chống đỡ khi mùa mưa lũ đến. Mưa lớn, thủy điện thông báo xả lũ, người dân lại lúi húi xách đồ đạc, tài sản chạy trốn lũ. Trước đó, vào tháng 8/2018, khi nước lũ từ Lào đổ về quá nhanh, Thủy điện Bản Vẽ đã xả lũ khiến một số vùng hạ du của thủy điện bị ngập sâu. Trong bối cảnh đó, một số đối tượng đăng tin trên mạng xã hội về việc vỡ đập thủy điện Bản Vẽ khiến người dân vùng hạ du, xã Xá Lượng, thị trấn Hòa Bình, huyện Tương Dương phải bỏ nhà chạy tán loạn. , tài sản chạy lên núi lánh nạn. Nhiều trường học, công sở cũng hốt hoảng cử sinh viên và cán bộ chạy lên đồi.

Trước đó, vào tháng 7/2019, tại kỳ họp thứ 9, HĐND tỉnh Nghệ An khóa XVII, Chủ tịch UBND huyện Kỳ Sơn Nguyễn Thanh Hoàng đã “đốt nóng” hội trường khi cung cấp thông tin trên địa bàn có 2 dự án. Dự án thủy điện “quy hoạch treo” gần 10 năm, ảnh hưởng nghiêm trọng đến đời sống người dân, dù địa phương đã nhiều lần đề nghị dừng nhưng Bộ Công Thương vẫn không đồng ý. Ngoài ra, đợt mưa bão năm 2018 khi Nhà máy Thủy điện Bản Vẽ tích nước đã khiến mực nước dâng cao, gây ngập hàng chục nhà dân ở xã Mỹ Lý. Sau đó, nhà máy thủy điện bất ngờ xả lũ mạnh khiến 19 ngôi nhà trôi xuống lòng hồ. Sự việc xảy ra, chính quyền nhiều lần kiến ​​nghị nhưng nhà máy thủy điện không chịu bồi thường. Hay như tháng 5/2019, Thủy điện Nậm Nơn bất ngờ xả lũ nhưng không báo trước khiến anh Vi Văn Mây, ngư dân bản địa ở vùng hạ du bị lật thuyền, mất mạng. Nhà máy đã nhận trách nhiệm và bồi thường.

Vất vả dưới chân thủy điện -0
Công an Nghệ An nỗ lực cứu trợ người dân trong những ngày mưa lũ tháng 9/2022.

Lo lắng về

Cách đây 13 năm, vào năm 2009, hàng trăm hộ dân các xã biên giới sống trong vùng lõi Vườn quốc gia Pù Mát, sát biên giới Việt – Lào tại các bản Diềm, Khe Na và Bu, xã Châu Khê. , Huyện Con Cuông (Nghệ An) rất vui mừng khi Công ty cổ phần đầu tư và phát triển điện MECO chặn dòng suối Choang, khởi công công trình thủy điện Suối Choang. Người dân vui mừng vì khi công trình đi vào hoạt động thoát khỏi cảnh ngọn đèn dầu đã đeo bám họ hàng trăm năm.

Tuy nhiên, đã hơn chục năm trôi qua, dự án vẫn là công trình ngổn ngang, thậm chí nhiều năm nay công trường im lìm, không có dấu hiệu hoạt động. Cũng trong năm dự án này đang thi công, người dân trong vùng đã phải gánh chịu nhiều hệ lụy, từ hư hỏng đường sá đến sạt lở đất khiến hàng chục hộ dân phải di dời. Thậm chí, 3 năm nay, khi thấy dự án không khả thi, ngành điện đã tiến hành xốc núi, dựng cột, kéo đường dây điện cho người dân. Niềm hy vọng vừa mới nhen nhóm thì chủ đầu tư nhà máy thủy điện lại xin thi công khiến việc thi công đường điện vào các thôn nói trên phải dừng lại.

Vất vả dưới chân thủy điện -0
Người dân bất chấp nguy hiểm nhặt củi, giăng lưới khi thủy điện ở Nghệ An xả lũ vào tháng 9/2022.

Còn tại huyện Con Cuông, dự án thủy điện Chi Khê hòa lưới điện quốc gia từ năm 2016 nhưng nhiều năm nay, năm nào tiếp xúc cử tri, nhân dân cũng có ý kiến ​​liên quan. Hàng chục hộ dân là đồng bào dân tộc thiểu số bị thu hồi đất, di dời nhưng vẫn chưa hoàn thành công tác bồi thường. Cùng với đó, quá trình tích nước, công trình này ngoài việc gây ngập úng còn xảy ra tình trạng ô nhiễm nguồn nước. Nhiều năm nay, nguồn nước sinh hoạt phục vụ của các hộ dân khu vực lân cận thường xuyên bị vẩn đục, ô nhiễm khiến người dân vô cùng bức xúc. Tương tự, thủy điện Hủa Na ở huyện Quế Phong đã đi vào vận hành hàng chục năm nhưng hàng chục hộ dân vẫn mỏi mòn kêu cứu khi nảy sinh nhiều vấn đề liên quan đến quyền và lợi ích của mình. chưa giải quyết dứt điểm như giao đất sản xuất, đền bù thiệt hại, nhiều khu tái định cư đã xuống cấp, hư hỏng nặng chỉ sau một thời gian ngắn đưa vào sử dụng …. Đây cũng là thực trạng chung ở các công trình thủy điện khác như Khe Bố, Bản Vẽ, Nậm Nơn nằm trên thượng nguồn sông Lam.

Thống kê cho thấy, đến thời điểm này, Nghệ An có 13 nhà máy thủy điện đã đi vào hoạt động, trong đó có 3 nhà máy đang vận hành trên lưu vực sông Lam là Bản Vẽ, Khe Bố và Chi Khê; Thủy điện Hủa Na hoạt động ở thượng nguồn sông Chu; 4 nhà máy thủy điện đầu thấp là Nậm Mô, Bản Áng, Nậm Nơn, Châu Thắng và 5 nhà máy thủy điện đầu cao gồm thủy điện Nậm Cắn 2, Bản Cành, Bản Cốc, Sao Va và Nậm Pông. Các hồ chứa của các nhà máy này không có dung tích ngăn lũ, việc triển khai nhiều công trình thủy điện trên lưu vực sông Lam đã làm thay đổi dòng chảy lớn, nước rút chậm hơn về mùa lũ và thời gian xảy ra lũ. lũ lụt còn kéo dài.

Vất vả dưới chân thủy điện -0
Một đợt xả lũ thủy điện Bản Vẽ, Nậm Mô.

Trước những hiểm họa khó lường từ các dự án thủy điện trên địa bàn, từ cuối năm 2018, UBND tỉnh Nghệ An đã loại bỏ 15/47 dự án thủy điện với tổng công suất 46,15 MW ra khỏi quy hoạch, đồng thời tỉnh Nghệ An cũng đã quyết định dừng cấp phép vô thời hạn các dự án thủy điện. Các dự án xây dựng nhà máy thủy điện đang triển khai đã lấy đi 5.687 ha đất rừng, 1.733,3 ha đất nông nghiệp và hơn 1.000 ha đất khác. Hàng nghìn hộ dân buộc phải di dời đến nơi ở mới để nhường chỗ cho thủy điện, hiện đang phải sống trong các khu tái định cư “ba không”, nhiều hộ dân đã bỏ nơi ở mới trở về nơi ở cũ, chấp nhận mưu sinh giữa lòng hồ. giường nằm cạnh những ngôi nhà cũ bị hư hỏng, ngập nước. Qua kiểm tra 11 nhà máy thủy điện đã đi vào hoạt động, ngành Công Thương Nghệ An phát hiện hàng loạt khuyết điểm, tồn tại, vi phạm. Đến nay, dù được coi là “thủ phủ” của thủy điện nhưng toàn tỉnh Nghệ An vẫn còn 116 thôn, bản, xã cù lao Mắt chưa có điện lưới quốc gia.

“Thủy điện ảnh hưởng lớn đến cơ sở hạ tầng, làm trôi và hư hỏng nhiều tuyến đường, nhà cửa. Chính quyền địa phương và người dân vùng có thủy điện đều nơm nớp lo sợ mỗi khi thủy điện xả lũ, không chỉ trong mùa lũ mà cả khi không có lũ. Trong khi, hầu như ngày nào cũng có người dân khiếu kiện về thủy điện ”, ông Nguyễn Văn Hải – Bí thư Huyện ủy Tương Dương (Nghệ An) cho biết.

Leave a Comment