Ăn chay – nét ẩm thực độc đáo ở cố đô Huế

Hưởng thụ
Rate this post

“Truyền thống” ăn chay

Bên cạnh phong cách ẩm thực cung đình độc đáo – đỉnh cao của nghệ thuật ẩm thực Việt Nam, Huế còn được biết đến là thành phố có “truyền thống” ăn chay. Nhắc đến ăn chay không thể không nhắc đến thành phố Huế.

Thực đơn chay phong phú ở Huế. (Ảnh: mytour)

Dường như không ở đâu có nhiều món chay phong phú, đa dạng và bắt mắt như ở Huế. Ăn chay gần như đã trở thành một nét văn hóa ẩm thực thú vị và độc đáo ở nơi đây.

Phong tục ăn chay ở Huế đã có từ lâu đời và nhận được sự ủng hộ của cả tầng lớp bình dân và quý tộc. Ăn chay thịnh hành từ thời Lý – Trần đến đời chúa Nguyễn Phúc Chu (1691 – 1725). Thời chúa Nguyễn Phúc Chu, hoàng tộc ăn chay trường, các hoàng tử tự xây dựng đền thờ để lập công. Tại Nam Giao – Huế còn có ngôi đình đồ sộ tên là “Trai Cung”, là nơi vua ở, ăn chay trước khi tế trời. Các đầu bếp tại Trại Cưng đều là những người tài giỏi nấu các món chay siêu chất.

Với hơn 400 ngôi chùa và 230 niệm Phật đường, Huế hiện là thành phố có số lượng chùa nhiều nhất nước ta. Làng ở Huế nào cũng có chùa, gọi là “chùa làng”.

Mâm cỗ chay cầu kỳ của người Huế. (Ảnh: Internet)

Ai đó đã từng nói rằng núi Huế không cao, sông Huế không sâu, nhưng lòng người Huế luôn tĩnh lặng bởi họ biết tu tâm, biết nhịn ăn để tâm hồn trong sáng. Ở Huế, có những người không theo đạo Phật, không đi chùa thường xuyên nhưng vẫn có thói quen này.

Hầu hết phụ nữ Huế đều biết nấu món chay và món mặn. Mâm cỗ chay thanh đạm cũng là cách người Huế thể hiện tấm lòng thành, tình cảm của mình với bạn bè đến thăm. Dường như Huế là nơi duy nhất có nét văn hóa đặc sắc này. Ngay cả ngày Tết ở Huế cũng không thể thiếu mâm cỗ chay. Ngày nay, truyền thống đó có phần phai nhạt nhưng trong mâm cỗ ngày Tết cũng phải có một vài món chay để cúng tổ tiên.

“Phố chay” ở Huế

Đến thăm chùa nào ở Huế vào các ngày rằm, mồng một, du khách sẽ được nhà chùa mời dùng bữa cơm chay. Các nhà hàng cũng đồng loạt chuyển sang bán đồ chay phục vụ người dân và du khách thập phương vì không giết động vật trong ngày này. Ngay cả ngày thường, du khách cũng có thể dễ dàng tìm thấy các món chay tại nhiều nhà hàng ở Huế.

Ngay cả một chợ quê hay một sạp hàng nhỏ cũng có ít nhất 30-50 món chay làm từ rau, củ, quả, tàu hủ ky, bún căng… để phục vụ thực khách. Trong đó, có nhiều món chay được làm giả như thịt luộc, ức gà, gà rán, nộm, bánh chưng, bánh tét, bánh chưng, bún, phở …

Các món chay được trang trí cầu kỳ như ẩm thực cung đình. (Ảnh: Internet)

Huế có một số “phố chay” nổi tiếng như chợ Đông Ba, Bến Ngự, An Cựu (chỉ bán đồ chay ngày mùng 1 và rằm). Nếu thích ăn buffet, bạn nên đến vùng phụ cận phía Tây của Huế – khu phố “chùa”, dọc các phố cổ Phan Bội Châu, Điện Biên Phủ, Thủy Xuân. Món chay ở đây phong phú, giá cả phải chăng, trung bình 20.000 – 30.000 đồng một món.

Bày bên cạnh những bông sen xinh xắn. (Ảnh: mytour)

Ở bờ Nam sông Hương như Phạm Ngũ Lão, Đội Cung, Bà Triệu, Nguyễn Công Trứ, du khách cũng sẽ dễ dàng bắt gặp những quán chay với những cái tên tao nhã như: Bồ Đề, Tịnh Tâm, An Lạc, Tịnh Bình… Tất nhiên, cũng có những nhà hàng chay sang trọng đắt hơn vì họ sử dụng nguyên liệu và gia vị từ Đài Loan, Hồng Kông, Singapore để phục vụ du khách nước ngoài.

Thực đơn chay của người bình dân chỉ cần nước tương, muối vừng lạc, muối sả, rau củ quả là đủ, đơn giản và rẻ, giá chỉ khoảng 10.000 – 15.000 đồng / suất. Sang trọng hơn thì có các món canh, món mặn, món xào như cơm rang, hủ tiếu giả bò, gà, các món xào, bún, canh, phở, phở chiên giòn …

Ở Huế, nấu món chay là cả một quá trình nghệ thuật. Trong đó có sự kết hợp, đan xen giữa nghệ thuật ẩm thực và nghệ thuật tạo hình để mang đến những món ăn đầy màu sắc. Món chay ở Huế không chỉ thanh đạm, ngon, bổ, rẻ mà còn có hình thức hấp dẫn, trình bày đẹp mắt.

Mì chay. (ảnh: eva)

Để làm một món chay, thời gian nấu một món mặn mất nhiều thời gian gấp đôi. Người đầu bếp cũng phải tốn nhiều công sức, tỉ mỉ và chu đáo hơn để có một mâm cơm chay hoàn hảo.

Chỉ từ những nguyên liệu đơn giản, người Huế đã khéo léo tạo ra những món chay, món chay đúng điệu, đậm đà, hấp dẫn về màu sắc và mùi vị nhưng hoàn toàn không có mùi tanh của thịt. Có những mâm cỗ chay ngon và đẹp mắt không kém gì ẩm thực cung đình.

Ví dụ như món gà được làm từ củ sả nhồi đậu phụ non, lăn bột chiên giòn thơm phức. Chả quế được làm từ khuôn đậu, phết màu thực phẩm rồi đem hấp chín. Chả ram là nấm, bún và bánh tráng cuốn. Lạp xưởng làm từ chuối mật nấu chín, bóc vỏ, giã nhỏ trộn với gia vị, bột thính, bí đao thái hạt lựu, gói trong lá chuối đen hấp chín. Sườn chiên làm từ khoai lang bọc đậu xanh chiên. Cá lóc làm từ chuối xanh tẩm gia vị… Ngay cả mít non, người đầu bếp cũng khéo léo chế biến món gà chấm muối tiêu chanh, rau răm y như thật.

Bên cạnh ẩm thực cung đình, khám phá ẩm thực chay tại các con phố trong kinh thành Huế cổ kính là trải nghiệm yêu thích của nhiều du khách. Đặc biệt trong thời đại toàn món ngon, món chay sẽ càng cho bạn thấy sức hấp dẫn và ưu điểm của nó: Ăn no mà không no, lạ miệng, rẻ tiền và giúp con người thân thiện hơn.

Leave a Reply

Your email address will not be published.