Việt Nam có khả năng được Liên minh châu Âu (EU) đưa ra khỏi danh sách các quốc gia, vùng lãnh thổ không hợp tác về thuế trong đợt rà soát vào tháng 10/2026. Nếu được thông qua, Việt Nam sẽ chuyển sang diện các quốc gia đang cam kết thực hiện cải cách và tiếp tục được EU theo dõi quá trình thực hiện các tiêu chuẩn về minh bạch thuế.
Theo thông tin được Bloomberg dẫn lại và Investing.com đăng tải ngày 29/9, EU dự kiến xem xét vấn đề này tại cuộc họp của các Bộ trưởng Tài chính EU ở Luxembourg vào ngày 9/10. Nội dung cập nhật danh sách các khu vực pháp lý không hợp tác về thuế cũng nằm trong chương trình nghị sự của Hội đồng Kinh tế và Tài chính EU (Ecofin).
Việt Nam có thể rời danh sách không hợp tác về thuế
Danh sách các khu vực pháp lý không hợp tác về thuế của EU là một công cụ nhằm thúc đẩy quản trị thuế tốt trên phạm vi quốc tế, tăng cường minh bạch thuế và hạn chế các hành vi gian lận, trốn hoặc tránh thuế. EU cho biết danh sách được rà soát định kỳ hai lần mỗi năm dựa trên các tiêu chí liên quan đến minh bạch thuế, trao đổi thông tin và các tiêu chuẩn quốc tế về quản trị thuế.
Trong đợt cập nhật ngày 17/2/2026, Hội đồng EU đã đưa Việt Nam vào Phụ lục I, nhóm các khu vực pháp lý được xác định là không hợp tác về thuế. Cùng thời điểm, Turks và Caicos cũng được bổ sung vào danh sách. Theo EU, quyết định đối với Việt Nam liên quan đến việc chưa đáp ứng đầy đủ các tiêu chuẩn quốc tế về minh bạch thuế và trao đổi thông tin.
Nếu quá trình rà soát tháng 10 diễn ra theo dự kiến, Việt Nam có thể được chuyển sang nhóm các quốc gia đang thực hiện cam kết cải cách. Điều này có nghĩa Việt Nam không còn nằm trong danh sách không hợp tác về thuế của EU, nhưng vẫn phải tiếp tục thực hiện các nghĩa vụ và chịu sự giám sát về tiến độ cải cách.
EU vẫn tiếp tục theo dõi các cam kết của Việt Nam
Việc được đưa ra khỏi danh sách không đồng nghĩa Việt Nam kết thúc quá trình hợp tác về thuế với EU. Theo cơ chế của EU, các quốc gia sau khi giải quyết những vấn đề còn tồn tại có thể được đưa ra khỏi Phụ lục I, trong khi quá trình thực hiện các cam kết về quản trị thuế vẫn được theo dõi.
Đối với Việt Nam, một trong những nội dung đáng chú ý là việc thực hiện các nghĩa vụ liên quan đến trao đổi thông tin thuế theo yêu cầu. Việt Nam đã ban hành Quyết định 948/QĐ-TTg ngày 27/5/2026 về kế hoạch hành động quốc gia thực hiện nghĩa vụ trao đổi thông tin theo yêu cầu vì mục đích thuế.
Động thái này được xem là một phần trong quá trình Việt Nam cải thiện mức độ tuân thủ các tiêu chuẩn quốc tế về minh bạch và quản trị thuế. Những thay đổi này cũng là cơ sở để EU đánh giá tiến độ thực hiện các cam kết của Việt Nam trong kỳ rà soát tiếp theo.
Danh sách thuế của EU được cập nhật hai lần mỗi năm
EU duy trì danh sách các khu vực pháp lý không hợp tác về thuế nhằm thúc đẩy các quốc gia và vùng lãnh thổ bên ngoài EU cải thiện chính sách, minh bạch và hợp tác trong lĩnh vực thuế.
Theo Ủy ban châu Âu, danh sách được xây dựng dựa trên quá trình sàng lọc theo các tiêu chí quản trị thuế được quốc tế công nhận. Những khu vực pháp lý không đáp ứng các tiêu chuẩn hoặc không thực hiện các cam kết trong thời hạn quy định có thể bị đưa vào Phụ lục I. Ngược lại, khi các vấn đề tồn đọng được giải quyết, quốc gia hoặc vùng lãnh thổ có thể được đưa ra khỏi danh sách này.
Trong lần cập nhật tháng 2/2026, Phụ lục I của EU gồm 10 khu vực pháp lý, trong đó có Việt Nam, Panama, Nga, Vanuatu, American Samoa, Anguilla, Guam, Palau, Turks và Caicos và Quần đảo Virgin thuộc Mỹ.
Trước đó, trong tháng 10/2025, Việt Nam từng được đưa ra khỏi Phụ lục II sau khi thực hiện các yêu cầu liên quan đến tiêu chuẩn tối thiểu của OECD về báo cáo theo từng quốc gia (Country-by-Country Reporting) trong khuôn khổ BEPS. Tuy nhiên, đến tháng 2/2026, Việt Nam lại được đưa vào Phụ lục I sau đánh giá về việc đáp ứng các tiêu chuẩn quốc tế liên quan đến minh bạch thuế.
Tác động đối với môi trường kinh doanh
Nếu Việt Nam chính thức được đưa ra khỏi danh sách không hợp tác về thuế trong kỳ rà soát tháng 10, động thái này sẽ phản ánh tiến triển trong quá trình đáp ứng các tiêu chuẩn quản trị và minh bạch thuế quốc tế.
Đối với doanh nghiệp có hoạt động đầu tư, kinh doanh hoặc giao dịch xuyên biên giới, việc Việt Nam được đánh giá là đang cải thiện mức độ hợp tác về thuế có thể góp phần tạo thêm thuận lợi trong quá trình tiếp cận và trao đổi thông tin với các đối tác quốc tế. Tuy nhiên, tác động cụ thể còn phụ thuộc vào quyết định chính thức của EU cũng như cách các quốc gia thành viên áp dụng những quy định liên quan.